حدیث روز
امام علی (ع) می فرماید : هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬ خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

جمعه, ۱۱ آذر , ۱۴۰۱ 9 جماد أول 1444 Friday, 2 December , 2022 ساعت ×
پ
پ

پرسش:

چرا به حضرت فاطمه معصومه (سلام الله علیها) لقب معصومه داده‌اند، آیا آن حضرت معصوم بوده است؟

پاسخ:

نام حضرت معصومه، فاطمه است. در کتاب های روایی و تاریخی نیز، از آن حضرت با عنوان فاطمه بنت موسى بن جعفر (علیهما السلام) یاد شده است، [۱] امّا صدها سال است که آن حضرت با این لقب مشهور هستند، [۲] و این لقب نزد ایرانیان تبدیل به اسم برای ایشان شده است.

حضرت معصومه (سلام الله علیها)، معصوم اصطلاحی به معنایی که در مورد پیامبران و امامان به کار می رود [۳] نبوده، امّا ایشان دارای طهارت روح و کمالات معنوی بالایی بودند، به گونه ای که به زائرانش وعده بهشت داده شده است. [۴]

لازم به ذکر است که عصمت امر نسبی و مشکک است. با توجه به روایاتی که در شأن و منزلت حضرت معصومه وارد شده است، [۵] می توان مرتبه ای از عصمت – نه در حد ائمه- برای ایشان قائل شد. این مسئله در حق چنین بانویی بعید به نظر نمی رسد؛ چرا که این حد از عصمت به معنای دوری از گناه در زندگی عالمان بزرگ نیز فراوان مشاهده می شود.

 

منابع

۱- شیخ صدوق، عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج ‏۲، ص ۲۶۷، نشر جهان، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۸ ق.

۲-ر. ک: مجلسی، بحار الانوار، ج ۱۰۶، ص ۱۶۸٫

۳-معصوم کسی است که به لطف خدا از هرگونه آلودگی به گناه و کارهای زشت و ناشایست و پلید امتناع کند، آنهم نه به گونه جبری، بلکه در حالی که توان انجام آنها را داشته باشد، نیز از هرگونه اشتباه و خطایی به دور است. حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) در این خصوص می فرماید: “المعصوم؛ هو الممتنع بالله من جمیع المحارم. و قد قال الله تبارک و تعالی: و من یعتصم بالله فقد هدی الی صراط مستقیم؛ معصوم کسی است که توسط خدا از همه گناهان حفظ می شود و خداوند در این باره فرمود: هر آن که به حفظ الاهی بپیوندد، به یقین به راه راست هدایت شد، شیخ صدوق، معانی الاخبار، ص ۱۳۲، انتشارات جامعه مدرسین قم، ۱۳۶۱ هـ ش، برگرفته از نمایه مفهوم عصمت و امکان عصمت افراد شماره ۲۴۹٫

۴-عاملى، شیخ حر، وسائل‏الشیعة، ج ۱۴، ص ۵۷۶، ح ۹۴، مؤسسه آل البیت علیهم‏السلام، قم، ۱۴۰۹ هجرى قمر، مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ فِی ثَوَابِ الْأَعْمَالِ وَ عُیُونِ الْأَخْبَارِ عَنْ أَبِیهِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى بْنِ الْمُتَوَکِّلِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ الرِّضَا (علیه السلام) عَنْ زِیَارَةِ فَاطِمَةَ بِنْتِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ (علیه السلام) بِقُمَّ فَقَالَ مَنْ زَارَهَا فَلَهُ الْجَنَّة.

۵-ر. ک: حر عاملی، وسائل الشیعة، ج ۱۴، ص ۵۷۶، ح ۱۹۸۵۰و۱۹۸۵۱٫

 

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.