حدیث روز
امام علی (ع) می فرماید : هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬ خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

دوشنبه, ۴ مهر , ۱۴۰۱ 1 ربيع أول 1444 Monday, 26 September , 2022 ساعت ×

آرشیو » نقد و بررسی

دوره ی شکل گیری تشیع دوازده امامی؛ واکاوی نقدها و ابهام ها
1 روز قبل
مقاله

دوره ی شکل گیری تشیع دوازده امامی؛ واکاوی نقدها و ابهام ها

مجموعهٔ حدیثی کافی نوشتهٔ محمد بن یعقوب کلینی از مهم ترین مجموعه های حدیثی شیعیان دوازده امامی است. برخی از مستشرقان به بررسی تفاوت های میان این اثر با دو مجموعهٔ حدیثی دیگر شیعی،یعنی محاسن و بصائر الدرجات پرداخته و به این نتیجه رسیده اند که کتاب کافی هرچند از نظر محتوایی همانند دو اثر دیگر نمایندهٔ فضای آکنده از غلو قم است، اما چون شیعیان عقل گرای بغداد را مخاطب قرار داده در انتخاب احادیث و چینش آن ها به نوعی راه اعتدال را پیموده است.

رویکرد انتقادی به نگاه اندیشمندان اسلامی درباره معراج
1 روز قبل
مقاله

رویکرد انتقادی به نگاه اندیشمندان اسلامی درباره معراج

اعتقاد به معراج نبی مکرم اسلام از امور محل وفاق در بین مسلمانان است و اصل آن ریشه قرآنی دارد. در آن شب اسرارآمیز پیامبر با اراده الاهی در عوالم هستی سیر کرد و حقایقی از عالم برین، و درجات بهشتی و درکات جهنمی تعدادی از افراد امتش را ملاحظه کرد و پس از دیدار با تعدادی از انبیای سلف از سفر بازگشت. واگویی حقایق مشاهده‌شده با واکنش سلبی و منفی قریش مواجه شد. فصل مشترک تمام اندیشمندان اسلامی در وقوع معراج، ادراکات ویژه پیامبر در آن شب رازآلود است.

پاسخ به شبهه «فیصل نور» در تعارض گفتار امام مجتبی(ع) با نصوص امامت
1 روز قبل
مقاله

پاسخ به شبهه «فیصل نور» در تعارض گفتار امام مجتبی(ع) با نصوص امامت

نصوص دال بر امامت ائمۀ اثنی ­عشر(ع) به حدی در منابع شیعه فراوانی دارد که به ‏آسانی می­توان بر آن ادعای تواتر کرد. برخی از این نصوص در منابع اهل سنت نیز یافت می­شود. «فیصل ­نور» از نویسندگان معاصر وهابی، منکر تمامی نصوص امامت شده و به زعم خود در کتاب الامامة و النص این مسئله را از منابع شیعه به اثبات رسانده است.

نقد قرآن محور نگاه سیره نویسان به غنیمت جویانه بودن جنگ بدر
1 روز قبل
مقاله

نقد قرآن محور نگاه سیره نویسان به غنیمت جویانه بودن جنگ بدر

غزوه بدر کبری از مهم­ترین غزوه­های تاریخ اسلام است و ریشه‌یابی علل وقوع این رویداد پس از گذشت حدود یک و نیم هزاره از طلوع فجر اسلام، همچنان یکی از دغدغه­های اصلی مورخان و اندیشمندان جهان اسلام است. سیره­ نویسان متقدم که نخستین شارحان غزوات پیامبرند، طراح اصلی این عملیات را شخص پیامبر اسلام می­دانند. از نظر ایشان انگیزه سپاه اسلام از ورود به جنگ بدر، مصادره غنائم قابل‌توجه کاروان قریش بوده است.

بررسی و نقد آراء مستشرقان درباره زندگانی حضرت خدیجه علیها السلام
1 ماه قبل
مقاله

بررسی و نقد آراء مستشرقان درباره زندگانی حضرت خدیجه علیها السلام

یکی از‌ شاخه‌های‌ مهم‌ شرق‌شناسی که از دیرباز مورد‌ توجه‌ مستشرقان‌ بوده، حوزه مطالعات اسلامی است. نخستین و مهم‌ترین حوزۀ شرق‌شناسان در توجه به سرزمین‌های اسلامی، زندگانی حضرت محمد است. پیامبر به‌مثابۀ نماد‌ اصلی‌ دین‌ اسلام، مرکز توجه آشنایی با این دین از‌ نظر‌ شرق‌شناسان بوده است. از این منظر، به‌نظر می‌رسد اصلی‌ترین عامل توجه غربیان به دین اسلام و در رأس آن حضرت‌ محمد‌ به‌ این مسئله برمی‌گشت که اسلام با این ادعای موجه که‌ تکمیل‌کنندۀ ادیان ابراهیمی است، پا به عرصه گذاشته است.

بررسی و نقد اعتبار قاعده‌ی لطف
1 ماه قبل
مقاله

بررسی و نقد اعتبار قاعده‌ی لطف

بیشتر متکلمین شیعه و معتزله اعتبار قاعدۀ لطف را پذیرفته‌‌اند. در این مقاله، ابتدا مفهوم قاعدۀ لطف تبیین می‌گردد. با توضیحات این مقاله روشن می‌شود اموری که امکان اطاعت خداوند را فراهم می‌کنند با اصل «تمکین» اثبات می‌شوند و بعد از وجود این امور، قاعدۀ لطف به‌عنوان اصلی زائد بر اصل تمکین مطرح می‌شود. در مرحلۀ بعد، اعتبار قاعدۀ لطف مورد بررسی قرار می‌گیرد. به‌ نظر می‌رسد این نظریه با چالش‌های جدّی مواجه باشد.

آسیب‌شناسی مناقب‌نگاری اهل بیت(علیهم السلام)؛ مطالعه موردی: گزارش بیرون کشیدن تیر
1 ماه قبل
مقاله

آسیب‌شناسی مناقب‌نگاری اهل بیت(علیهم السلام)؛ مطالعه موردی: گزارش بیرون کشیدن تیر

در یکی از جنگ‌ ها، تیری به پای علی(علیه السلام) اصابت کرد به گونه‌ ای که بیرون آوردنش دشوار می ‌نمود. از این­ رو پیشنهاد شد به هنگام نماز که آن حضرت از خود غافل شده و غرق ارتباط با پروردگار است، تیر را بیرون آورند. پرسش اصلی مقاله این است که چنین رخدادی از سوی چه کسانی و با چه هدفی در قالب منقبت گزارش شده ‌است؟

نقد ديدگاه «عدم انتفاع پيامبر (ص) از دعا و صلوات امت» با تأکيد بر امکان رفعت درجه آن حضرت در قوس صعود
1 ماه قبل
مقاله

نقد ديدگاه «عدم انتفاع پيامبر (ص) از دعا و صلوات امت» با تأکيد بر امکان رفعت درجه آن حضرت در قوس صعود

در منابع ديني به صلوات بر پيامبر اكرم(صلی الله علیه و آله) و دعا براي رفعت درجه ايشان بسيار سفارش شده است. براساس روايات، اين کار منافع زيادي، مثل طهارت نفس، تکفير گناهان و سنگيني ميزان براي شخص دعاکننده و مصلِّي به‌ارمغان مي‌آورد. اما پرسش اين است که آيا خود پيامبر(صلی الله علیه و آله) نيز به‌عنوان مدعوله و مصلَّي‌عليه از اين دعاها و صلوات‌ها منتفع مي‌شود و درجه ايشان در سير صعودي افزايش مي‌يابد يا خير؟ برخي با استناد به دلايل گوناگون معتقدند: پيامبر نفعي از اين دعاها و درودها نمي‌برد و ارتقاي وجودي آن حضرت در اثر اين ادعيه و صلوات‌ها غيرممکن است.

بررسی و نقد نگاه مستشرقان به مسئله جانشینی امام یازدهم شیعیان
1 ماه قبل
مقاله

بررسی و نقد نگاه مستشرقان به مسئله جانشینی امام یازدهم شیعیان

دیدگاه مستشرقان به مسئله جانشینی امام یازدهم شیعیان را می‌توان به سه رویکرد تقسیم کرد. برخی از آنان معتقدند که امام حسن عسکری(علیه السلام) فرزندی نداشته است و به همین خاطر معتقدند که ایشان جانشینی ندارد. عمده تکیه این رویکرد بر مدار شبهه عقیم بودن امام یازدهم برمی‌گردد. رویکرد دوم به جانشینی جعفربن علی معروف به جعفر کذاب اشاره دارد. رویکرد سوم اما به بحثی پردامنه در اندیشه سیاسی شیعه می‌پردازد که بسیار مورد توجه خاورشناسان واقع شده است. این رویکرد به اصل مسئله مهدویت می‌پردازد و عمدتاً نگاهی انتقادی و نادرست به آن دارد. این رویکرد، مهدویت به عنوان اصل جانشینی امام یازدهم را دارای ریشه اسطوره‌ای و سیاسی دانسته و منشعب از سایر ادیان می‌داند.

علل بیعت نکردن امام حسین(علیه السلام) با یزید
1 ماه قبل
محرم 1444

علل بیعت نکردن امام حسین(علیه السلام) با یزید

مقاومت امام حسین(علیه السلام) در بیعت نکردن با یزید منجر به جنگ نابرابری بین آن دو شد. در این میان درباره چرایی بیعت نکردن امام حسین(علیه السلام) با یزید، شخصیت فرزند معاویه، ویژگی شیعیان کوفه و سرنوشت الهی بیشتر مطرح شده‌ است. مسئله اصلی پژهش این است که اگر بیعت نکردن امام حسین(علیه السلام) با یزید با روش تاریخی بررسی شود چه عواملی در این تصمیم امام(علیه السلام) از اهمیت بیشتری برخوردارند؟ یافته ‌های این پژوهش نشان می ‌دهد که در منابع اولیه امید بستن امام(علیه السلام) به کوفیان و یا تن دادن به سرنوشتی محتوم تأثیر چندانی در عدم بیعت نداشته است. شخصیت یزید نیز تنها بخشی از علل عدم بیعت می‌ تواند باشد.