یکشنبه, ۱۲ مهر , ۱۴۰۵ Sunday, 4 October , 2026 ساعت ×
برائت؛ بازتاب قهریِ ولایت یا رکنی مستقل و ستیزه‌جو؟
6 روز قبل

برائت؛ بازتاب قهریِ ولایت یا رکنی مستقل و ستیزه‌جو؟

مفهوم «برائت» همواره یکی از ارکان هویتی و مرزبندی‌های بنیادین در مکتب اهل‌بیت (علیهم‌السلام) بوده است؛ اما در خوانش‌های کلامی معاصر، تقابلی جدی بر سر حقیقت و گستره این مفهوم شکل گرفته است. گروهی با نقد نگاه رایج، برائت را نه یک رفتار پرخاشگرانه، بلکه «ظهور» یک زیست سراسر ولایی می‌دانند که خودبه‌خود تاریکی را پس می‌زند و بر جذب حداکثری و بیدار کردن فطرت‌ها تمرکز دارد. در مقابل، گروهی دیگر این نگاه را رویکردی تقلیل‌گرایانه و خطرناک می‌دانند که بُعد سلبی دین را بی‌اثر کرده و با ایجاد نسبی‌گرایی معرفتی، ظرفیت ظلم‌ستیزانه تشیع در برابر جریان‌های انحرافی و غاصبان را تضعیف می‌کند. در این پرونده علمی، این دو دیدگاه چالشی را در ترازوی نقد و بررسی قرار داده‌ایم.

تحلیلی بر الگوی حکمرانی علوی؛ تقابل عدالت ساختاری با میراث انحرافات پیشین
2 هفته قبل

تحلیلی بر الگوی حکمرانی علوی؛ تقابل عدالت ساختاری با میراث انحرافات پیشین

در یک تحلیل جامع تاریخی باید تصریح کرد که ناهنجاری‌های موجود در عصر حکومت علوی، هرگز برآیند امامت و مدیریت الهی ایشان نبود؛ بلکه ایشان میراث‌دار ساختاری فاسد، نژادپرست و طبقاتی بودند که پس از رحلت رسول اکرم صلی الله علیه و آله توسط دستگاه خلافت پایه‌گذاری شد. با این حال، شگفتی تاریخ در این است که امیرالمؤمنین علیه السلام در دلِ تاریکیِ چنین میراثی و در میان شعله‌های جنگ‌های داخلی و مخالفت‌های کورکورانه، توانستند جامعه‌ای عدالت‌محور را مدیریت و پایه‌ریزی کنند. این هندسه حکومتی، نه تنها به عنوان الگو و تراز حکمرانی در طول تاریخ بشر درخشید، بلکه تجلی و شَمّه‌ای از آرمان‌شهر و حکومت سراسر عدلِ حضرت بقیه‌الله‌الاعظم (ارواحنا فداه) را به تصویر کشید.

2 هفته قبل

بررسی منابع نامه‌های امام حسن عسکری علیه السلام

این نوشتار با هدف بررسی منابع نامه های امام حسن عسکری(ع) و با بهره گیری از روش وصفی و مراجعه به آثار مختلف متقدم سامان یافته است و عهده دار پاسخگویی به این پرسش است که ازیک سو چه منابع و آثاری از گذشته تاکنون نامه های امام حسن عسکری(ع) را نقل کرده اند و ازسوی دیگر، میزان اعتبار، ویژگی ها و گونه های این منابع چیست و بازتاب این نامه ها در منابع کدام قرن بیشتر است؟

2 هفته قبل

حکومت امیرمؤمنان؛ میان حقیقت تاریخی و روایت‌های ناقص

ارزیابی حکومت امیرالمؤمنین(ع) تنها با استناد به وجود جرم، فقر یا اختلافات اجتماعی، تحلیلی ناقص است؛ زیرا معیار اصلی، نحوه مواجهه حکومت با این مسائل است. سیره حضرت بر عدالت، مبارزه با فساد، نظارت بر کارگزاران، حمایت از محرومان و مقابله با تبعیض استوار بود.

اندیشه

برائت؛ بازتاب قهریِ ولایت یا رکنی مستقل و ستیزه‌جو؟
6 روز قبل
پرونده های علمی امامت - پرونده سوم

برائت؛ بازتاب قهریِ ولایت یا رکنی مستقل و ستیزه‌جو؟

مفهوم «برائت» همواره یکی از ارکان هویتی و مرزبندی‌های بنیادین در مکتب اهل‌بیت (علیهم‌السلام) بوده است؛ اما در خوانش‌های کلامی معاصر، تقابلی جدی بر سر حقیقت و گستره این مفهوم شکل گرفته است. گروهی با نقد نگاه رایج، برائت را نه یک رفتار پرخاشگرانه، بلکه «ظهور» یک زیست سراسر ولایی می‌دانند که خودبه‌خود تاریکی را پس می‌زند و بر جذب حداکثری و بیدار کردن فطرت‌ها تمرکز دارد. در مقابل، گروهی دیگر این نگاه را رویکردی تقلیل‌گرایانه و خطرناک می‌دانند که بُعد سلبی دین را بی‌اثر کرده و با ایجاد نسبی‌گرایی معرفتی، ظرفیت ظلم‌ستیزانه تشیع در برابر جریان‌های انحرافی و غاصبان را تضعیف می‌کند. در این پرونده علمی، این دو دیدگاه چالشی را در ترازوی نقد و بررسی قرار داده‌ایم.

تحلیلی بر الگوی حکمرانی علوی؛ تقابل عدالت ساختاری با میراث انحرافات پیشین
2 هفته قبل
یادداشت؛

تحلیلی بر الگوی حکمرانی علوی؛ تقابل عدالت ساختاری با میراث انحرافات پیشین

در یک تحلیل جامع تاریخی باید تصریح کرد که ناهنجاری‌های موجود در عصر حکومت علوی، هرگز برآیند امامت و مدیریت الهی ایشان نبود؛ بلکه ایشان میراث‌دار ساختاری فاسد، نژادپرست و طبقاتی بودند که پس از رحلت رسول اکرم صلی الله علیه و آله توسط دستگاه خلافت پایه‌گذاری شد. با این حال، شگفتی تاریخ در این است که امیرالمؤمنین علیه السلام در دلِ تاریکیِ چنین میراثی و در میان شعله‌های جنگ‌های داخلی و مخالفت‌های کورکورانه، توانستند جامعه‌ای عدالت‌محور را مدیریت و پایه‌ریزی کنند. این هندسه حکومتی، نه تنها به عنوان الگو و تراز حکمرانی در طول تاریخ بشر درخشید، بلکه تجلی و شَمّه‌ای از آرمان‌شهر و حکومت سراسر عدلِ حضرت بقیه‌الله‌الاعظم (ارواحنا فداه) را به تصویر کشید.

بررسی منابع نامه‌های امام حسن عسکری علیه السلام
2 هفته قبل
مقاله؛

بررسی منابع نامه‌های امام حسن عسکری علیه السلام

این نوشتار با هدف بررسی منابع نامه های امام حسن عسکری(ع) و با بهره گیری از روش وصفی و مراجعه به آثار مختلف متقدم سامان یافته است و عهده دار پاسخگویی به این پرسش است که ازیک سو چه منابع و آثاری از گذشته تاکنون نامه های امام حسن عسکری(ع) را نقل کرده اند و ازسوی دیگر، میزان اعتبار، ویژگی ها و گونه های این منابع چیست و بازتاب این نامه ها در منابع کدام قرن بیشتر است؟

حکومت امیرمؤمنان؛ میان حقیقت تاریخی و روایت‌های ناقص
2 هفته قبل
پاسخ به یک شبهه جنجالی: حکومت گل و بلبل یا مدیریت بحران‌های واقعی؟

حکومت امیرمؤمنان؛ میان حقیقت تاریخی و روایت‌های ناقص

ارزیابی حکومت امیرالمؤمنین(ع) تنها با استناد به وجود جرم، فقر یا اختلافات اجتماعی، تحلیلی ناقص است؛ زیرا معیار اصلی، نحوه مواجهه حکومت با این مسائل است. سیره حضرت بر عدالت، مبارزه با فساد، نظارت بر کارگزاران، حمایت از محرومان و مقابله با تبعیض استوار بود.

گالری عکس اندیشه

گالری فیلم اندیشه

فیلم اخبار
4 سال قبل