چهارشنبه, ۲۲ مهر , ۱۴۰۵ Wednesday, 14 October , 2026 ساعت ×

آرشیو » بایگانی‌های اندیشه - بنیاد بین المللی امامت

دعای فرج (عظم البلاء)؛ تقابل با توحید قرآنی یا جلوه وسایط فیض؟
4 روز قبل
پرونده های علمی امامت - پرونده چهارم

دعای فرج (عظم البلاء)؛ تقابل با توحید قرآنی یا جلوه وسایط فیض؟

در این شماره از پرونده‌های علمی امامت، مناقشه مهم «انطباق مفاهیم دعای فرج (عظم البلاء) با نصوص قرآنی و توحید افعالی» به بحث گذاشته شده است. آیا استمداد از پیامبر و امیرالمؤمنین با عبارت «اکفیانی» و ختم دعا به «یا ارحم الراحمین» بعد از خطاب به امام عصر، با آیاتی نظیر «أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ» ناسازگار است؟ یا اینکه کفایت اولیاء در طول کفایت الهی و از مصادیق نظام اسباب و توحید است؟ متن دو دیدگاه بدون هیچ‌گونه سوگیری جهت داوری علمی نخبگان ارائه می‌شود.

برائت؛ بازتاب قهریِ ولایت یا رکنی مستقل و ستیزه‌جو؟
2 هفته قبل
پرونده های علمی امامت - پرونده سوم

برائت؛ بازتاب قهریِ ولایت یا رکنی مستقل و ستیزه‌جو؟

مفهوم «برائت» همواره یکی از ارکان هویتی و مرزبندی‌های بنیادین در مکتب اهل‌بیت (علیهم‌السلام) بوده است؛ اما در خوانش‌های کلامی معاصر، تقابلی جدی بر سر حقیقت و گستره این مفهوم شکل گرفته است. گروهی با نقد نگاه رایج، برائت را نه یک رفتار پرخاشگرانه، بلکه «ظهور» یک زیست سراسر ولایی می‌دانند که خودبه‌خود تاریکی را پس می‌زند و بر جذب حداکثری و بیدار کردن فطرت‌ها تمرکز دارد. در مقابل، گروهی دیگر این نگاه را رویکردی تقلیل‌گرایانه و خطرناک می‌دانند که بُعد سلبی دین را بی‌اثر کرده و با ایجاد نسبی‌گرایی معرفتی، ظرفیت ظلم‌ستیزانه تشیع در برابر جریان‌های انحرافی و غاصبان را تضعیف می‌کند. در این پرونده علمی، این دو دیدگاه چالشی را در ترازوی نقد و بررسی قرار داده‌ایم.

تحلیلی بر الگوی حکمرانی علوی؛ تقابل عدالت ساختاری با میراث انحرافات پیشین
3 هفته قبل
یادداشت؛

تحلیلی بر الگوی حکمرانی علوی؛ تقابل عدالت ساختاری با میراث انحرافات پیشین

در یک تحلیل جامع تاریخی باید تصریح کرد که ناهنجاری‌های موجود در عصر حکومت علوی، هرگز برآیند امامت و مدیریت الهی ایشان نبود؛ بلکه ایشان میراث‌دار ساختاری فاسد، نژادپرست و طبقاتی بودند که پس از رحلت رسول اکرم صلی الله علیه و آله توسط دستگاه خلافت پایه‌گذاری شد. با این حال، شگفتی تاریخ در این است که امیرالمؤمنین علیه السلام در دلِ تاریکیِ چنین میراثی و در میان شعله‌های جنگ‌های داخلی و مخالفت‌های کورکورانه، توانستند جامعه‌ای عدالت‌محور را مدیریت و پایه‌ریزی کنند. این هندسه حکومتی، نه تنها به عنوان الگو و تراز حکمرانی در طول تاریخ بشر درخشید، بلکه تجلی و شَمّه‌ای از آرمان‌شهر و حکومت سراسر عدلِ حضرت بقیه‌الله‌الاعظم (ارواحنا فداه) را به تصویر کشید.

بررسی منابع نامه‌های امام حسن عسکری علیه السلام
3 هفته قبل
مقاله؛

بررسی منابع نامه‌های امام حسن عسکری علیه السلام

این نوشتار با هدف بررسی منابع نامه های امام حسن عسکری(ع) و با بهره گیری از روش وصفی و مراجعه به آثار مختلف متقدم سامان یافته است و عهده دار پاسخگویی به این پرسش است که ازیک سو چه منابع و آثاری از گذشته تاکنون نامه های امام حسن عسکری(ع) را نقل کرده اند و ازسوی دیگر، میزان اعتبار، ویژگی ها و گونه های این منابع چیست و بازتاب این نامه ها در منابع کدام قرن بیشتر است؟

حکومت امیرمؤمنان؛ میان حقیقت تاریخی و روایت‌های ناقص
3 هفته قبل
پاسخ به یک شبهه جنجالی: حکومت گل و بلبل یا مدیریت بحران‌های واقعی؟

حکومت امیرمؤمنان؛ میان حقیقت تاریخی و روایت‌های ناقص

ارزیابی حکومت امیرالمؤمنین(ع) تنها با استناد به وجود جرم، فقر یا اختلافات اجتماعی، تحلیلی ناقص است؛ زیرا معیار اصلی، نحوه مواجهه حکومت با این مسائل است. سیره حضرت بر عدالت، مبارزه با فساد، نظارت بر کارگزاران، حمایت از محرومان و مقابله با تبعیض استوار بود.

درباره شاه عبدالعظیم
4 هفته قبل
مقاله؛

درباره شاه عبدالعظیم

عبدالعظیم از مشاهیر سادات حسنی، در سدة دوم و سوم ه.ق می زیسته و و نسبش به امام حسن مجتبی (ع) می رسد. در نزد بسیاری از مردم و برخی از دانشمندان به شاه عبدالعظیم شناخته می شود.

مرزهای تشیع کجاست؟ باور به خلافت بلافصل یا صرف محبت اهل‌بیت علیهم السلام؟
1 ماه قبل
پرونده های علمی امامت - پرونده دوم

مرزهای تشیع کجاست؟ باور به خلافت بلافصل یا صرف محبت اهل‌بیت علیهم السلام؟

در دومین شماره از «پرونده‌های علمی امامت»، بنیاد بین‌المللی امامت به سراغ یکی از پیچیده‌ترین و چالش‌برانگیزترین مناقشات کلامی و هویتی رفته است: مرزهای تشیع کجاست؟

حفظ نظام یا حفظ امام؛ کدام تقدم دارد؟
1 ماه قبل
پرونده های علمی امامت - پرونده اول

حفظ نظام یا حفظ امام؛ کدام تقدم دارد؟

پرونده‌های علمی امامت با هدف طرح و بررسی دیدگاه‌های مختلف درباره مسائل بنیادین امامت، تلاش می‌کند یک مسئله را از زوایای گوناگون در معرض مطالعه و داوری مخاطبان قرار دهد.در نخستین پرونده، مسئله «تقدم حفظ نظام یا حفظ امام» بررسی شده است؛ مسئله‌ای که در پیوند میان مباحث کلامی امامت، فقه سیاسی و نسبت امام معصوم با نظام اسلامی، پرسش‌های مهمی را پیش روی پژوهشگران قرار می‌دهد.

امامت عامه و خاصه در احاديث امام رضا عليه السلام
2 ماه قبل
مقاله؛

امامت عامه و خاصه در احاديث امام رضا عليه السلام

امامت عامه و خاصه در احاديث امام رضا عليه السلام به صورت گسترده مطرح و مورد تأييد و تأكيد قرار گرفته است. از جمله مسأله مهدويت در نسل امام رضا عليه السلام بيان شده است.

بررسی نقش جنسیت در گزینش نیروی انسانی در سیره رسول اکرم صلی الله علیه و آله و امیرالمؤمنین علیه السلام
2 ماه قبل
مقاله؛

بررسی نقش جنسیت در گزینش نیروی انسانی در سیره رسول اکرم صلی الله علیه و آله و امیرالمؤمنین علیه السلام

بنابراین تحقیق حاضر سعی بر آن دارد تا نقش جنسیت در گزینش نیروی انسانی را با توجه به سیره رسول اکرم صلی الله علیه و آله و حضرت علی علیه السلام با روش «توصیفی و تاریخی» بررسی کند