مفهوم «برائت» همواره یکی از ارکان هویتی و مرزبندیهای بنیادین در مکتب اهلبیت (علیهمالسلام) بوده است؛ اما در خوانشهای کلامی معاصر، تقابلی جدی بر سر حقیقت و گستره این مفهوم شکل گرفته است. گروهی با نقد نگاه رایج، برائت را نه یک رفتار پرخاشگرانه، بلکه «ظهور» یک زیست سراسر ولایی میدانند که خودبهخود تاریکی را پس میزند و بر جذب حداکثری و بیدار کردن فطرتها تمرکز دارد. در مقابل، گروهی دیگر این نگاه را رویکردی تقلیلگرایانه و خطرناک میدانند که بُعد سلبی دین را بیاثر کرده و با ایجاد نسبیگرایی معرفتی، ظرفیت ظلمستیزانه تشیع در برابر جریانهای انحرافی و غاصبان را تضعیف میکند. در این پرونده علمی، این دو دیدگاه چالشی را در ترازوی نقد و بررسی قرار دادهایم.
اصل تقیّه (dissimulation) به عنوان یکی از باورهای اسلامی است که علاوه بر اینکه ادلۀ آن را میتوان از میان آیات و روایات در کتابهای معتبر فریقین ثابت نمود؛ با عقل سلیم نیز سازگار است. موضوعی که با نگرش به همه سویههای آن، بیگمان مصلحتش آشکار میشود.
و أَذانٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَريءٌ مِنَ الْمُشْرِكينَ وَ رَسُولُهُ فَإِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ وَ بَشِّرِ الَّذينَ كَفَرُوا بِعَذابٍ أَليمٍ ﴿توبه/۳﴾
حضرتخدیجه در میان زنان پیامبر صاحب امتیازاتی منحصر به فرد است:ایشان تنها همسر دوشیزه و جوان رسولخدا است. سایر زنان پیامبر قبل از ایشان ازدواج کرده (مثل عایشه) و یا در سنین بالا همسر ایشان شدند. (مثل ام سلمه)
پس از واقعه کربلا، اندیشه برائت به گونه های مختلفی ظهور پیدا کرد و این مسئله اندک اندک جریان ساز شده و به طور مشخص شهر کوفه، مرکزی برای گسترش اندیشه برائت شد.
الإفْصاحُ فی الإمامَة کتابی به زبان عربی در اثبات عقاید شیعه درباره امامت و جانشینی پیامبر اکرم(ص) اثر شیخ مفید است. بنا بر اشاره مؤلف در ابتدای کتاب، هرآنچه در موضوع امامت ذکر آن لازم بوده در این کتاب آمده است.