بیستوپنجمین نشست ماه امامت با موضوع «مهدویت از منظر شهید صدر» برگزار شد
به گزارش واحد اطلاعرسانی معاونت رسانه و فضای مجازی بنیاد بین المللی امامت، بیستوپنجمین جلسه از سلسله نشستهای تخصصی «ماه امامت» با موضوع «مهدویت از منظر شهید صدر» عصر روز یکشنبه ۱۲ بهمنماه در سالن کنفرانس بنیاد واقع در بلوار بسیج برگزار شد. این نشست با همکاری علمی پژوهشگاه شهید صدر و حضور جمع کثیری از اساتید حوزه و دانشگاه، پژوهشگران و دانشجویان علاقهمند به مباحث کلامی برگزار گردید.
در این مراسم علمی، حجتالاسلام و المسلمین دکتر محمدتقی سبحانی، ریاست محترم بنیاد بینالمللی امامت، به عنوان سخنران حضور داشت. محور اصلی سخنرانی، تحلیل و واکاوی «روششناسی مهدویتپژوهی» در اندیشه شهید آیتالله سید محمدباقر صدر(ره) و بررسی «پیامدهای باور به مهدویت در عرصه جهانی» از منظر این متفکر برجسته شیعی بود.
معرفی اثر محوری شهید صدر
استاد سبحانی، با معرفی اثر کوتاه اما عمیق شهید صدر تحت عنوان «بحث حول المهدی» که به عنوان مقدمهای بر کتاب «الامام المهدی» اثر آیتالله سید محمد صدر نگاشته شده، تأکید کرد که این متن نمونهای بارز از نگاه نظاممند، نوآورانه و گفتمانمحور یک متکلم معاصر در مواجهه با یکی از بنیادیترین آموزههای شیعی است.
ضرورت روزآمدسازی معارف
حجت الاسلام والمسلمین دکتر سبحانی، در ادامه با استناد به دیدگاه شهید صدر، بر این اصل کلیدی تأکید کرد که دانش کلام و متکمان باید بتوانند جوهره اندیشه اسلامی و شیعی را با زبانی متناسب با زمان و گفتمان رایج هر عصر ارائه دهند. به بیان دیگر، اگر یک مکتب نتواند بازنماییهای جدید و مقبولی از اصول خود ارائه دهد، در معرض انزوا و مهجوریت قرار خواهد گرفت. جنگ امروز در عرصه اندیشه، بیش از آنکه جنگ حقیقت باشد، جنگ «نظریهها» و «گفتمانها»ست.
الگوی عملی شهید صدر در مواجهه با شبهات
بررسی روش عملی شهید صدر در این نشست مورد توجه ویژه قرار گرفت. مدیر عامل موسسه معارف اهل بیت علیهم السلام توضیح داد که ایشان در کتاب خود، هفت پرسش و شبهه متداول و به ظاهر ساده درباره مهدویت شیعه (مانند چرایی طول عمر، علت غیبت، امکان تحول بزرگ توسط یک فرد، چگونگی شناخت امام غایب و روش ایشان در ایجاد تحول) را دستمایه کار خود قرار داده است. رویکرد انقلابی شهید صدر، تکیه بر پاسخهای انفعالی و نقضی صرف نیست، بلکه او از دل پاسخ به هر شبهه، یک اصل بنیادین استخراج میکند.
تبدیل شبهات به نظریه جامع
به عنوان نمونه ایشان تشریح کرد که در مواجهه با شبهه «طول عمر»، شهید صدر ضمن بررسی ابعاد مختلف امکان (منطقی، علمی، عملی) و اشاره به نمونههای قرآنی مانند حضرت نوح(ع)، به قاعدهای کلی تر میرسد: هنگامی که یک حجت الهی مأمور به انجام رسالتی ویژه و تحولآفرین در سطح تمدن میشود، ممکن است قوانین طبیعی به گونهای برای وی استثناء شود یا دانش ویژهای به او عطا گردد. این رویکرد برای تمام شبهات هفتگانه ادامه مییابد تا در نهایت، از مجموعه این اصول استخراجشده، یک «نظریه جامع تمدنی» درباره مهدویت شکل میگیرد.
ویژگیهای نظریه نهایی
نظریه نهایی شهید صدر، مهدویت را نه صرفاً یک باور انتزاعی، بلکه یک «نظریه اجتماعی-تمدنی» میداند که بر اساس آن، ظهور منجی، در پی یک بحران و خلأ بزرگ تمدنی (فراق کبیر) ناشی از تناقضات ذاتی تمدن مادیگرا و بریده از خدا رخ خواهد داد. امام عصر(عج) به عنوان رهبری الهی که در طول تاریخ، تجربه زیست و شناخت عمیقی از سیر تمدنها دارد، در چنین شرایطی قیام کرده و تحولی بنیادین را رقم خواهد زد.
پیام محوری این نشست، فراخوانی به متکلمان، مهدویتپژوهان و اندیشمندان حوزوی و دانشگاهی بود تا با الهام از روش نظریهپردازانه شهید صدر، از سطح تکرار و نقل متون گذشته فراتر رفته و به «تولید نظریه» و «تبیینهای روزآمد» از معارف امامت و مهدویت برای مخاطبان متنوع (کودک، نوجوان، جوان دانشگاهی، اندیشمند غیرمسلمان و…) بپردازند. این امر تنها راه حفظ جایگاه و اثرگذاری اندیشه شیعی در میدان رقابت گفتمانی جهان امروز ارزیابی شد.
بازنمایی شخصیت حضرت حمزه(علیه السلام) در تفسیر آیات و روایات اصحاب
ثبت دیدگاه