جمعه, ۲۸ اردیبهشت , ۱۴۰۳ Friday, 17 May , 2024 ساعت ×

تازه ها

پیش همایش کنگره بین المللی علامه میرحامد حسین در لبنان برگزار می شود کل نظام جمهوری اسلامی ایران اعم از حوزه ها، دانشگاه ها و آموزش و پرورش، به تلاش علمی و آموزشی و پژوهشی و فرهنگی بنیاد بین المللی امامت نیاز جدی و مبرم دارند. همکاری دبیرخانه کنگره بین المللی بزرگداشت علامه میرحامد حسین با عتبه مقدسه عباسیه در انتشار نخستین ترجمه عربی کامل عبقات الانوار دیدار نماینده آیت الله العظمی سیستانی با مدیران و اساتید بنیاد بین المللی امامت حجت‌الاسلام والمسلمین فاضل، مدیر حوزه‌های علمیه خواهران از بنیاد بین المللی امامت دیدار کردند بازدید علامه انور علی نجفی مدیر موسسه البلاغ و الکوثر پاکستان از بنیاد بین المللی امامت و نشست صمیمی با مدیران این مجموعه معرفت اساسی‌ترین شرط زیارت حضرت معصومه سلام الله علیها پیش‌نشست «جایگاه فقاهت و اجتهاد در اندیشه کلامی علامه میرحامدحسین» در مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام برگزار شد حضرت معصومه (سلام الله علیها) در جمع بانوان محدثه پنجمین نشست احیاگران فرهنگ امامت  با موضوع «نکوداشت شرف‌الاسلام ابن بطریق حلی» سخنان کمتر شنیده شده از حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها

اقدامات بی بدیل امام صادق علیه السلام در اعتبار بخشی به روایات
۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۱۹:۰۲
شناسه : 8640
3
یادداشت؛ با توجه به فرا رسیدن ایام شهادت امام صادق علیه السلام و همچنین با توجه به آنکه بیشترین آموزه‌های دینی نزد شیعه کلمات گوهر باری است که از حضرتشان به ما رسیده است، بهتر است دانسته شود امام ششم که مذهب شیعه را همراه با نام ایشان معرفی می کنند نسبت به اعتبار و حفظ روایات از تحریف و خطا چگونه عمل نموده است.
نویسنده : سید صادق قماشی منبع : بنیاد بین المللی امامت
پ
پ

بسم الله الرحمن الرحیم

۲۵ شوال سالروز شهاد امام ششم حضرت صادق علیه السلام فرا رسیده است.

همانگونه که می دانید شیعیان در اعمال و مناسک مذهبی خود مرهون آموزه های حضرت صادق علیه السلام هستند،

چرا که بیشترین روایات در کتب حدیثی ما از حضرتشان بیان گردیده است.

یکی از سخنانی که توسط دشمنان در جامعه القا می گردد اعتبار نداشتن احادیث و سخنان رسیده از امامان علیهم السلام است.

مانند آنکه برخی از احکام همچون حکم نجاست سگ از آنجا که در روایات بیان شده و در قرآن نیامده محل تردید و انکار برخی افراد قرار گرفته است.

متاسفانه مانند چنین سخنانی امروزه بر زبان افرادی بیان می گردد که برای عمل نمودن به فعل باطل خود و فرار از حق، پذیرش دین به صرف دلایل قرآنی را بهانه می کنند و احادیث و سخنان امامان را نمی ‌پذیرند!

به راستی سبب این عملکرد چیست؟

به نظر شما  پاسخ این سخنان چیست؟

آیا شما احادیث نقل شده از امامان را می پذیرید و یا برای هر حکمی در دین اسلام تنها به دنبال آیه قرآن هستید؟

به نظر شما نیز احادیث قابل اعتماد نیستند؟

اگر شما نیز نسبت به پذیرش سخنان امامان علیهم السلام شک و تردیدی به دل دارید با من در این نوشتار همراه شوید.

اعتبار و اهمیت روایات ائمه علیهم السلام

با توجه به فرا رسیدن ایام شهادت امام صادق علیه السلام و همچنین با توجه به آنکه بیشترین آموزه‌های دینی نزد شیعه کلمات گوهر باری است که از حضرتشان به ما رسیده است،

بهتر است دانسته شود امام ششم که مذهب شیعه را همراه با نام ایشان معرفی می کنند نسبت به اعتبار و حفظ روایات از تحریف و خطا چگونه عمل نموده است.

باید دید آیا به راستی انتقال روایات تنها به صورت شفاهی بوده است؟

  1. چگونگی انتقال روایات در قرون ابتدایی:

با توجه به منع حدیث در قرون ابتدایی یکی از اشکالات اساسی در حوزه حدیث چگونگی انتقال روایات به راویان بعدی است.

چرا که انتقال به صورت شفاهی سبب انتقال غیر صحیح و تغییر یافتن الفاظ و معانی می شده است.

نسبت به این سخن بیان خواهد شد که انتقال روایات در قرون ابتدایی به صورت شفاهی یکی از دیدگاه‌ها در این زمینه بوده و شاید بتوان گفت دیدگاه صحیح نسبت به انتقال روایات را باید انتقال به صورت مکتوب دانست.

نسبت به صحیح بودن این دیدگاه در زندگانی امام صادق علیه السلام شواهد و دلائل مختلفی وجود دارد:

  • ترغیب امام صادق علیه السلام به نگاشتن حدیث

در برخی روایات تصریح شده که امامان به اصحاب خود نوشتن و ثبت کردن روایات را توصیه می کردند. به عنوان نمونه نقل شده است که امام صادق علیه السلام ابوبصیر را به نوشتن احادیث ترغیب فرمودند. (کلینی، الكافی، ج‏۱، ص۵۲، ح۹)

همچنین در برخی روایات فرمان امام به راویان برای نوشتن احادیث نمایان است. (العیاشی، تفسیر العیاشی، ج۲، ص۲۶۰، ح۳۱؛ کلینی، الكافی، ج۱، ص۱۵۹، ح۱۲)

  • پیروی اصحاب از امام صادق علیه السلام در مکتوب نمودن روایات

گزارش هایی بیان شده است که اصحاب از شیوه نوشتن احادیث و انتشار آن در قالب مکتوب استفاده نموده‌اند.

برای نمونه نسبت به زراره بن اعین بیان شده است:

پس از آنکه سوال خود را از امام صادق علیه السلام پرسید لوح خود را گشود تا پاسخ امام را بنویسد. (طوسی، إختیار معرفة‌الرجال، ج‏۱، ص۳۵۵، ح۲۲۶)

امام صادق علیه السلام پس از سؤال اسماعیل ‌بن فضل هاشمی درباره متعه، او را به عبد الملک ‌بن جریح از فقیهان مکه ارجاع می‌‏ دهند.

اسماعیل همه‌ی آنچه را ابن‌ جریج فراگرفته بود، نگاشته و با عرضه نگاشته‌ی خود بر امام علیه السلام، تصدیق و اقرار امام علیه السلام را دریافت می‏ کند. (کلینی، الكافی، ج۵، ص۴۵۱، ح۶)

یکی دیگر از موارد قابل استناد اصول اربعمائه است.

اصول اربعمائه به چهارصد کتاب حدیثی شیعه می‌گویند که راویان نخستين، بی‌واسطه از امامان شیعه شنیده و نگاشته اند.

نقل شده است که عادت صاحبان اصول این بوده که هرگاه حدیثى از امام علیه السلام مى ‌شنیدند از بیم فراموشى، مشغول به ضبط و نگاشتن آن می نمودند.

محقق حلی در المعتبر می‌نویسد: «از امام صادق علیه السلام علوم فراوانی انتشار یافت که عقل‌ها را به شگفتی و حیرت واداشت!. .. راویانی که از امام روایت کرده‌اند به شماری نزدیک به چهار هزار نفر می‌رسند… در پاسخ به مسائلی که از امام پرسش شده و امام پاسخ گفته است، چهار صد مصنف (مجموعه حدیثی) نگاشته شد که بعدها به اصول اربعمائه معروف گشت. (المعتبر، ج۱،ص۱۶، باب حجیه فتوی الائمه)

  • عرضه احادیث مکتوب بر امام صادق علیه السلام

حنان‌ بن سدیر روایتی که در مکه به‌ همراه پدرش به نقل از امام باقر علیه السلام از جابر بن عبداللّه انصاری شنیده است، به دستور پدر می ‌نویسد؛ سپس در مدینه شرح ماجرا و مکتوب را به امام صادق علیه السلام عرضه می‌کند. امام علیه السلام می‌فرمایند: «گمان نمی‌کنم پدرم این حدیث را برای کسی بازگو کرده باشد».(طوسی، الأمالی، ص ۶۴۸، ح۱۳۴۷)

  • عرضه منابع مکتوب بر ائمه(علیهم السلام)

عرضه کتب بر ائمه علیهم السلام علاوه بر آنکه به جای عرضه یک حدیث، مجموعه های حدیثی و راستی آزمایی آنها را می رساند، جایگاه کتابت و کتب در میان اصحاب را اثبات می‌کند.

به عنوان نمونه می توان به این موارد اشاره نمود:

الف) عرضه کتاب محمد بن قیس بجلی بر امام باقر علیه السلام (طوسی، الفهرست، ص۳۰۷، ش۴۷۱)

ب) عرضه کتاب عبیداللّه حلبی و كتاب تفسیر جابر جعفی بر امام صادق علیه السلام (نجاشی، فهرست‌النجاشی، ص۲۳۱، ش۶۱۲؛ طوسی، إختیار معرفة ‌الرجال، ج۲، ص۱۹۲، ح۳۳۸)

عرضه کتاب دیات عبد الله بن ابجر و الفرائض بر امام رضا علیه السلام ( نجاشی، فهرست‌النجاشی، ص۲۱۷، ش۵۶۵؛ کلینی، الكافی، ج‏۷، ص۳۳۰، ح۱؛ طوسی، تهذیب‌الأحكام، ج‏۱۰، ۲۸۵، ح۹)

ج) عرضه کتاب یوم و لیله از یونس بن عبدالرحمن بر امام جواد علیه السلام (طوسی، إختیار معرفة‌الرجال، ج‏۲، ص۷۷۹، ح۹۱۳ ؛ نجاشی، فهرست‌النجاشی، ص۴۴۷، ش۱۲۰۸)

د) عرضه کتاب فضل بن شاذان بر امام عسکری علیه السلام (طوسی، إختیار معرفة‌الرجال، ج۲، ص۸۲۰، ح۱۰۲۷)

دلایل دیگری نسبت به اثبات مکتوب نمودن روایات اهل بیت علیهم السلام توسط اصحاب آنان وجود دارد که در این نوشتار به همین مقدار بسنده خواهد شد. برای مطالعه بیشتر در این موضوع می توان به کتاب تاریخ مکتوب شیعه در دوران نخسین از عباس مفید رجوع کنید.

  • استناد به منابع مکتوب

انتشار حدیث به صورت نوشتار و کتاب به اندازه‌ای بوده است که گاهی اصحاب در مقابل امام به آن استناد می نمودند.

به عنوان نمونه حماد بن عیسی در ملاقات خود با امام صادق علیه السلام، در پاسخ سؤال امام علیه السلام درباره درستی نمازش، به امام می‌گوید که تمام کتاب الصلاة اثر حریز بن عبداللّه، را در حافظه خود جای داده است. (کلینی، الكافی، ج‏۳، ص۳۱۱)

  1. چگونگی اعتماد به احادیث:

نسبت به اعتبار بخشی احادیثی که در منابع شیعه بیان گردیده و به این موارد اشاره خواهد شد:

  • پالایش متنی و سندی:

در طول تاریخ توسط امامان علیهم السلام و بعد از آنان توسط عالمان و بزرگان مذهب، پالایش های متنی و سندی گوناگونی صورت گرفته است که سبب اطمینان ما به روایات می گردد.

عبدالله بن مشکان از اصحاب امام صادق علیه‌السلام نقل می‌کند که حضرت فرمود: «خداوند مغیرة بن سعید را لعنت کند، او پیوسته بر پدرم امام باقر علیه‌السلام دروغ می ‌بست، خداوند گرمای آتش را به او بچشاند، خداوند لعنت کند کسی را که درباره‌ی ما چیزی می‌ گوید که ما نسبت به خود چنین اعتقادی نداشته باشیم…» (رجال الكشّيّ : ج ۲، ص ۵۹۰)

اینگونه روشنگری‌ها، باعث طرد سندها و متونی بود که از این فرد انتقال پیدا می کرد.

همچنین در دوران بعد بزرگان و عالمان شیعی به مانند امامان خویش عمل نموده و برای حفظ این میراث ارزشمند تمام تلاش خود را به خرج دادند.

به عنوان نمونه می توان به مکتب حدیثی قم و اخراج روایان از شهر قم به دلیل بیان آموزه‌های غالیانه اشاره نمود. (طوسی، اختیار معرفه الرجال، ص ۵۰۹)

  • نظارت استاد بر نقل روایات شاگردان خود

از دیگر روش های عالمان و بزرگان شیعه برای حفظ این آثار، اجازه‌ی نقل حدیث بوده است.

بدین صورت که اساتید علم حدیث به طور کتبی یا شفاهی اذن روایت احادیث از خود را به شاگردانشان اعطا می‌نمودند و در این اجازات نام اساتید و مشایخ و تألیفات خود را می ‌آوردند.

به عنوان مثال احمد بن ادریس اشعری قمی ‌فقیه نام‌دار، محدث گرانقدر و یکی از چهره‌های اثرگذار قرن سوم هجری در شهر مقدس قم است که توفیق یافت به محضر پیشوای یازدهم، حضرت امام حسن عسکری علیه‌السلام شرف‌یاب شود.

او روایات متعددی را از ائمه اطهار علیهم‌السلام نقل کرده است. شاگردان دانشمندی در مکتب او تربیت شده‌اند و او به آنان اجازه روایت داد.

از مهم‌ترین و مشهورترین شاگردان او می ‌توان به محمد بن یعقوب کلینی اشاره نمود که صاحب مطمئن‌ترین کتاب حدیثی شیعه یعنی «کافی» است.

با توجه به آنچه بیان گردید هویدا شد امام صادق علیه السلام نه تنها روایات مختلف در علوم گوناگون را برای شیعیان بیان نموده‌اند، بلکه با روش های گوناگون نسبت به حفظ و چگونگی رساندن روایات به نسل های بعدی نیز، به طور کامل راه بهانه جویی را برای دیگران بستند.

در نتیجه می توان گفت اعتبار روایات شیعه غیر قابل خدشه بوده و نمی توان سخن امامان را به بهانه اعتبار نداشتن کنار گذاشت و تنها به دنبال بیان تمام آموزه های مذهبی از قرآن رفت.

با این وجود و بعد از مطالب یادشده نظر شما در مورد احادیث اهل بیت علیهم السلام چیست؟

آیا می توان گفت تنها باید مناسک مذهبی را از قرآن گرفت؟

باید به این نکته اشاره گردد که اعتقاد به این موضوع که برای پذیرش آموزه های مذهبی تنها باید به قرآن استدلال نمود قرآن بسندگی نام دارد.

قرآن بسندگان کسانی هستند که در پذیرش مناسک دینی تنها قرآن را قبول و حجت دانسته و به احادیث و سیره اعتمادی نمی کنند.

جالب است بدانید این اعتقاد ریشه در کجا دارد و اولین بار بر زبان چه کسی جاری شد.

ریشه تاریخی قرآن بسندگی

بر اساس گزارش های ثبت شده در منابع تاریخی و حدیثی، ریشه اصلی شکل گیری این تفکر در جریان صدر اسلام به روزهای پایانی عمر مبارک پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله باز می گردد.

همان هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله در واپسین لحظات عمر شریفشان در بستر بیماری جهت نگارش آخرین وصیت خود درخواست قلم و کاغذ نمودند تا در آن جملاتی نگاشته که هر فردی به آن عمل کند بعد خودشان گمراه نگردد.

اما متاسفانه عمر بن خطاب مانع شده و با گفتن سخن «هجر رسول الله» اجازه نداد. او در این زمان مهم و حیاتی اینگونه ندا داد: «عندنا کتاب الله حسبنا» نزد ما کتاب خدا است و ما را همین بس است. (بخاری، ج۱، ص ۷۳)

همانگونه که دیده شد تاریخ قرآن بسندگی و سخنانی که امروزه تنها به پذیرش قرآن و کنار گذاشتن روایات می انجامد، به زمان های اولیه اسلام یعنی خود پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بازگشت دارد که اولین بار بر زبان عمر جاری شد.

این سخن عمر به روشنی مخالف با بیان رسول الله صلی الله علیه و آله است.

چرا که بنابر آنچه در منابع شیعه و سنی بیان شده، در حدیث ثقلین قرآن و عترت در کنار یکدیگر هستند و عمل به هر دو شرط گمراه نشدن است.

پس از شهادت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نشانه های نپذیرفتن سنت در دوره خلیفه اول با از بین بردن یا سوزاندن نگاشته های حدیثی مردم بیشتر نمایان شد.

تا به آنجا که عایشه نقل نموده است:

پدرم پانصد حدیث از پیامبر صلی الله علیه و آله جمع کرده بود، بعد از آن شبی که تا صبح خوابش نرفته و به فکر فرو رفته بود، صبحگاهان من را صدا زده و گفت احادیثی که نزد تو گذاشته‌ام بیاور.

من آن احادیث را آوردم و او همه را آتش زد. (ذهبی، تاریخ الاسلام، بیروت، ج ۱، ص ۲۳)

در گزارش های تاریخی بیان شده است این جریان در زمان دو خلیفه بعد یعنی عمر و عثمان نیز ادامه داشته است.

در نتیجه با توجه به آنچه بیان گردید می توان گفت افرادی که خواهان کنار گذاشتن سخنان امامان علیهم السلام به بهانه‌های بیهوده و سست هستند، در حقیقت خواسته یا ناخواسته در کنار مخالفین مکتب اهل بیت علیهم السلام خود را جای داده و انتشار دهنده اهداف باطل آنان هستند.

چرا که روشن است افرادی چون ابوبکر و عمر و عثمان که با انتشار و کتابت سخنان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مخالفت می نمودند، خواهان حذف بیانات رسول الله صلی الله علیه و آله نسبت به امامت و جانشینی امیرالمومنین علی علیه السلام بوده‌اند و امروزه نیز سخنانی که به پذیرش دین تنها از قرآن رهنمود می سازد، کنار گذاشتن اصل و حقیقت دین یعنی امامان معصوم علیهم السلام را به دنبال خواهد داشت.

 

امامت در مکتب صادق آل محمد (صلی الله علیه و آله)

حل معمای «شرک» در دعای فرج

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.