چکیده مقاله«بررسی و تحلیل پرسمان استدلالی در گفتمان استدلالی امام سجاد علیه السلام براساس نظریه میشال مایر»
یکی از نظریه های مربوط به استدلال نظریه پرسش و پاسخ فیلسوف بلژیکی، میشال مایر است.نظریه مایر تحت عنوان”پرسمان استدلالی” به اهمیت و کارکرد سؤال در استدلال های متکلم و نقش آن در تأثیر گذاری بر مخاطب و اقناع او می پردازد.
در واقع سؤال به عنوان یکی از سودمند ترین ابزار های زبان برای استدلال است. این اهداف می تواند در جهت آگاهی بخشی،توبیخ،برملا سازی حقایق،روشنگری و..باشد.
در این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی آن دسته از سخنان امام سجاد(ع) که حاوی پرسش هایی استدلال محور بوده است مورد بررسی قرار گرفته است و جبنه استدلالی مورد تحلیل و بررسی واقع شده است.
با توجه به اینکه امام سجاد به لحاظ تاریخی،اجتماعی و سیاسی در دوران خفقان و مراقبت های شدید دستگاه بنی امیه قرار داشتند سخنان ایشان در صورت های گوناگون آن، از پرسمان استدلالی بهره جسته است تا با توجه به شرایط حاکم به شکل غیر مستقیم آنچه مد نظر حضرت بوده است مانند: افشای ستم دستگاه بنی امیه،تبیین احکام دین، تبیین صفات شیعیان حقیقی و… را به مخاطب انتقال دهد.کاربست سازه بلاغی تشبیه و استعاره پتانسیل استدلالی سخن را غنا بخشیده و قدرت استدلال را برای اقناع مخاطب بالا می برد.
۱. مقدمه
هرگاه سخن از استدلال و استدلال ورزی در میان است ناخودآگاه ذهن انسان متوجه فيلسوفان یونانی سقراط ، ارسطو و افلاطون میشود که از استدلال در زمینه قانع کردن مخاطب، اذعان او بر صحه ” گذاشتن بر عقاید متکلم و واداشتن مخاطب به انجام کاری سخن گفته اند و تقسیم بندی های متعددی را برای انواع متکلم، انواع مخاطب و شرایط سخن گفتن ارائه داده اند.
از نظر ارسطو، مهم ترین کابرد استدلال در معرکه خطابه است. در سه قرن اخیر صحبت از استدلال در چارچوب پیشرفتهای علوم انسانی، به ویژه در پژوهش های ادبی امری بدیهی جلوه میکند اهمیت موضوع استدلال در پژوهش های معاصر به جایگاه آن در بلاغت جدید بر میگردد؛ به گونه ای که این حوزه علمی بر دو بعد اصلی، یعنی بیان و استدلال به عنوان ابزاری در جهت اقناع دیگری متمرکز شده است.
برای دریافت متن کامل مقاله اینجا کلیک کنید
ثبت دیدگاه