تبیین الگوی راهبردی «چرخه تربیت تا خدمت» و تأکید بر احیای سنت اصیل «علمای بلاد»
رونمایی از چرخه هشت‌گانه راهبردی «تربیت تا خدمت»
در بخش نخست این نشست، مهندس محمدحسن سبحانی با ارائه گزارش جامعی از دستاوردهای میدانی دفاتر استانی، به تبیین مدل عملیاتی «تربیت تا خدمت» پرداخت.
وی با تأکید بر این‌که این نقشه راه حاصل تجمیع و تدوین تجارب زیسته سال‌ها مجاهدت نمایندگان و معاونت‌های بنیاد در سراسر کشور است، مراحل هشت‌گانه این چرخه را چنین برشمرد:
- حلقه اول؛ طراحی نظام جامع آموزش تربیتی: تدوین رشته‌های متعدد در سطوح مختلف مقدماتی، سطح ۳، سطح ۴ و دکتری تخصصی.
- حلقه دوم؛ تصویب و اعتباربخشی رشته‌ها: نیازسنجی علمی و میدانی، تدوین سرفصل‌ها و اخذ مجوزهای رسمی در ساحت حوزه و دانشگاه.
- حلقه سوم؛ اجرای برنامه‌های آموزش عمومی: توسعه جغرافیایی آموزش معارف در مساجد، دانشگاه‌ها و مدارس با هدف ایجاد حساسیت، انگیزه و استعدادیابی.
- حلقه چهارم؛ دوره‌های تربیت مربی و مبلّغ: ارتقای مهارت‌های تدریس، پاسخگویی به شبهات و مدارس فصلی جهت توانمندسازی کنشگران فعال میدانی.
- حلقه پنجم؛ آموزش‌های تخصصی سطوح ۳ و ۴: تعمیق علمی، ورود به جشنواره‌های پژوهشی و ایجاد اعتمادبه‌نفس علمی در طلاب متخصص.
- حلقه ششم؛ تربیت نخبگان مؤثر: توانمندسازی طلاب در نگارش علمی و پایان‌نامه‌نویسی در قالب «هسته‌های علمی‌مهارتی» زیر نظر اساتید راهبر.
- حلقه هفتم؛ مشارکت و شبکه‌سازی با ظرفیت‌های همسو: اتصال نیروهای مستعد به دانشگاه‌ها، مدارس، رسانه‌های محلی و تشکل‌های فرهنگی به دلیل محدودیت منابع داخلی ستاد.
- حلقه هشتم؛ سازماندهی و جانمایی هدفمند: تطبیق نیاز میدان با تخصص نیروی آموزش‌دیده و تبدیل فارغ‌التحصیلان به سرحلقه‌های محلی برای تکرار خودجوش این چرخه در مناطق بومی.
وی همچنین با ترسیم اطلس استانی فعالیت‌ها خاطرنشان ساخت: اکنون در ۱۲ استان کشور فعالیت‌های گسترده‌ای در جریان است و در چندین استان دیگر نیز دوره‌های مقدماتی و در حال توسعه با همت نمایندگان در دست پیگیری است.
«نظام تشیع در طول تاریخ همواره بر پایه سنگر مستحکم “علمای بلاد” سرافرازانه ایستاده است؛ عالمانی که در هر نقطه با انگیزه درونی، اقدام خوداتکا و بدون انتظار برای دستورالعمل‌های اداری از بالا، مرزبانی اعتقادی را بر عهده داشتند. رسالت امروز ما احیای این کنشگری مستقل و خودجوش میدانی، پرهیز از دیوان‌سالاری‌های متمرکز و خودکفایی پایگاه‌های استانی است.»
— حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدتقی سبحانی، رئیس بنیاد بین‌المللی امامت
هم‌اندیشی و ارزیابی تجارب نمایندگان و معاونان
در ادامه نشست، نمایندگان استانها و معاونان بنیاد دیدگاه‌ها، دغدغه‌ها و تجارب بومی حوزه مأموریت خود را به اشتراک گذاشتند:
- حجت‌الاسلام والمسلمین کریم مؤمنی (نماینده کرمانشاه): بر لزوم تنظیم اهداف بر اساس زیست‌بوم خاص مذهبی هر منطقه، اهمیت پژوهش‌ها و رصدهای میدانی در مواجهه با جریانات فکری و لزوم حمایت ستاد از مأموریت‌های بومی تأکید کرد.
- حجت‌الاسلام والمسلمین فرقانی (نماینده فارس): به استقبال فزاینده طلاب خواهر و برادر از دوره‌های تربیت مربی در شهرهای استان اشاره نمود و خواستار پشتیبانی علمی بیشتر در هدایت انبوه پایان‌نامه‌های امامتی و اولویت‌بخشی به مناطق محروم و دوردست شد.
- حجت‌الاسلام والمسلمین فراهانی و حجت‌الاسلام والمسلمین سبزواری (مسئولان اجرای دوره در تهران): به تشریح چالش‌های بعد مسافت در پایتخت، لزوم منطقه‌ای‌سازی مراکز، توسعه مقطع سطح ۲ جهت استعدادیابی زودهنگام طلاب و مقابله علمی با رواج افکار افراطی و خطبای فاقد عمق علمی پرداختند.
- حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدحسین نصیری (نماینده گیلان): بر مدل هسته‌های پژوهشی به عنوان محور پایان‌نامه‌ها، استفاده از طلاب بومی مشغول به تحصیل در قم، همراه‌سازی اساتید محلی سایر رشته‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت‌های زبانی استانها در امتدادهای بین‌المللی تأکید کرد.
- معاونان آموزش، پژوهش و بین‌الملل: حجج اسلام آقایان اسفندیاری، دکتر کاظمی و انصاری نیز به تشریح ابعاد تحول پژوهشی طلاب شهرستان‌ها، گذر از آموزش صِرف به سمت مهارت‌افزایی و مردم‌داری، و ضرورت تدوین ماتریس‌های راهبردی و بومی برای مدیران استانی پرداختند.
دکتر سبحانی: احیای سنت تاریخی «علمای بلاد» و حرکت خوداتکای میدانی
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدتقی سبحانی، رئیس بنیاد بین‌المللی امامت، با قدردانی صمیمانه از همت مخلصانه و جهادی نمایندگان در سراسر کشور، بر ضرورت پرهیز از ساختارهای هرمی و دیوان‌سالارانه حاکم بر سازمان‌ها تأکید کرد و گفت:
تجربه تاریخی نشان می‌دهد هرگاه علمای دین به صورت خوداتکا، مردمی، باانگیزه درونی و فارغ از چشم‌داشت به بخشنامه‌ها و اعتبارات متمرکز وارد میدان شده‌اند، پایگاه‌های ماندگاری برای دفاع از مکتب تشیع بنا نهاده‌اند. مدل مطلوب بنیاد امامت، تکیه بر انگیزه، اخلاص، ابتکار عمل و توانمندی میدانی خودِ نیروها در مناطق است و نباید اجازه داد بروکراسی‌های دست‌وپاگیر مانع تحرک و پویایی کاروان نشر معارف امامت گردد.
رئیس بنیاد بین‌المللی امامت چهار اولویت بنیادین فعالیت‌ها را به شرح زیر تبیین نمود:
- تربیت نخبگان کیفی: اولویت نخست، پرورش نیروی انسانی عالم، مهارت‌دیده و میدان‌دار است که بدون آن سایر برنامه‌ها از اثرگذاری تهی خواهند شد.
- مشارکت حداکثری با تمام ظرفیت‌ها: نشر امامت وظیفه عام همه ارکان است؛ لذا باید تمام مساجد، دانشگاه‌ها، نهادها و اساتید محلی را برای خدمت به این ساحت مقدس همراه و سهیم ساخت.
- خروجی‌محوری فعالیت‌ها: کلاس‌ها و پژوهش‌ها نباید هدف نهایی تلقی شوند؛ بلکه ملاک حقیقی، توسعه عینی فرهنگ امامت و استقرار و اثربخشی نیروها در جایگاه‌های اثرگذار اجتماعی است.
- جهاد در اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی خیرین: بازتاب مستمر و حرفه‌ای دستاوردها ضروری است تا نگاه خیرین و متدینان جامعه به اهمیت حیاتی سرمایه‌گذاری بر تربیت نخبگان دینی و نشر باورهای اعتقادی معطوف شود.
سیاست تمرکززدایی و انتصاب مدیر هماهنگی امور استانها
دکتر سبحانی با تشریح سیاست قطعی بنیاد مبنی بر تمرکززدایی تصریح کرد: «مرکز قم به سمت نخبه‌گرایی و سطوح عالی پژوهشی حرکت می‌کند و سیاست راهبردی ما هدایت حداکثری منابع به سوی استانها، شهرستان‌ها و مناطق پیرامونی است؛ به‌گونه‌ای که در افقی سه‌ساله، نمایندگی‌های استانی در تأمین اساتید سطوح عالی و اساتید راهنمای پایان‌نامه‌ها به خودکفایی و استقلال کامل برسند.»
وی همچنین از الزام نمایندگی‌ها به تدوین نقشه راه سه‌ساله بر پایه فرصت‌ها و مقدورات بومی و برگزاری منظم جلسات ماهانه انتقال تجربه خبر داد.
در این نشست، به منظور تسهیل ارتباطات، هماهنگی میدانی و پشتیبانی مؤثر از دفاتر استانی بدون بازتولید بروکراسی، حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی اسفندیاری رسماً به عنوان «مسئول هماهنگی و سازماندهی امور استان‌های بنیاد بین‌المللی امامت» منصوب گردید. همچنین در پایان، احکام رسمی نمایندگان استانی جهت تسهیل در پیشبرد مأموریت‌های سازمانی و تعاملات استانی به آنان اعطا شد.
ثبت دیدگاه