ضرورت اتصال علم دانشگاهی به سرچشمه معارف معصومان(ع)

در مطلع این جلسه، دکتر محمود علی‌گو، معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی کشور، با اشاره به پیشینه همکاری‌های دینی این نهاد در حوزه‌های مهدویت، نهج‌البلاغه و سیره رضوی تأکید کرد: «اعتقاد قلبی ما بر این است که مسیر هدایت واقعی منحصراً از مجرای امام معصوم(ع) عبور می‌کند. گشودن ابواب معرفت اهل‌بیت(ع) در اتمسفر دانشگاهی، هم ارتقابخش ساحت علم خواهد بود و هم دانشگاهیان را به بینش عمیق مجهز خواهد کرد. مجموعه جهاد دانشگاهی با دارا بودن شبکه‌های دانشجویی، پژوهشگاه‌ها، سازمان‌های افکارسنجی و خبرگزاری‌های تخصصی، این آمادگی را دارد که بستر پیوند دانشگاه با معارف امامت را فراهم سازد.»

تبیین اضلاع چهارگانه «طرح ملی امامت و دانشگاه»

در ادامه، مهندس محمدحسن سبحانی، معاون توسعه و بهبود سازمانی بنیاد بین‌المللی امامت و نماینده طرح، با ابلاغ سلام و تأکیدات ریاست بنیاد پیرامون پیوستگی جلسات، به آسیب‌شناسی عدم ارتباط پایدار میان حوزه معارف امامت و نسل دانشجو پرداخت و اظهار داشت: «سال‌ها حضور جسته و گریخته در محیط‌های آموزش عالی ضرورت تدوین یک نقشه راه نظام‌مند را نمایان کرد. بر همین مبنا، “طرح ملی امامت و دانشگاه” با مشارکت کارشناسان در چهار مرحله عملیاتی تدوین شده است:

• رصد و افکارسنجی مخاطب: دستیابی به اطلس دقیق باورها، شبهات و نیازهای فکری دانشجویان پیش از هرگونه اقدام محتوایی.
• تقویت بنیان‌های معرفتی: راه‌اندازی مدارس امامتی، هدایت رساله‌ها و پایان‌نامه‌های دانشجویی و اتصال پایگاه دانشی بنیاد به مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (SID).
• کنشگری و شبکه‌سازی: تبدیل آموزه‌های کلامی به مهارت‌های زیستی و ورود دانشجو به میدان‌های اثرگذاری اجتماعی.
• جریان‌سازی و روایتگری: واگذاری مدیریت رسانه‌ای و تولید پیام به خود دانشجویان برای مقابله با هجمه‌های هویتی و فرقه‌ای معاصر.

نیازسنجی میدانی؛ ورود به منظومه امامت از معبر درمان دردهای فکری

محمد تکلو، از مسئولان جهاد دانشگاهی، بر ضرورت تعریف نسبت میان بنیاد امامت و دانشجو در جایگاه «طبیب و مراجع» تأکید کرد و یادآور شد: «در مواجهه با نسل جدید نباید با چارچوب‌های سنتی کلامی وارد شد. اگر به سراغ مسائلی چون مدیریت اضطراب، بحران معنا و مفاهیم اخلاقی از منظر اهل‌بیت(ع) برویم، دانشجو با رغبت استقبال خواهد کرد. همچنین دسته‌بندی دانشجویان و به‌کارگیری نیروهای همسو به‌عنوان “سفیران امامت” در دانشگاه‌ها، کلید اجرای این طرح خواهد بود.»

در ادامه، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر روح‌الله کاظمی، معاون پژوهش بنیاد بین‌المللی امامت، ضمن صحه‌گذاری بر لزوم کاربردی‌سازی آموزه‌ها، حفظ تعادل میان حیات مادی و غایت ابدی دین را ضروری خواند و گفت: «دین آمده تا ابعاد ابدی انسان را هدایت کند، هرچند برای ابعاد مادی نیز نسخه دارد. در حوزه دانشگاه، تقویت معرفت‌شناختی و پاسخ به شبهات باید پابه‌پای حل نیازها پیش برود. همچنین در کنار دانشجو، باید توجه ویژه‌ای به اساتید غیرمعارف داشت؛ چرا که نفوذ کلام یک استاد علوم پایه در انتقال پیامی دینی بسیار نافذتر است.»

آموزش کاربردی و ضرورت خروج از قالب‌های کلیشه‌ای

حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی اسفندیاری، معاون آموزش بنیاد بین‌المللی امامت، با اشاره به ضرورت بازنگری در مدل‌های تبلیغی، از پیگیری تأسیس رشته «امامت کاربردی» خبر داد و خاطرنشان کرد: «نسل جدید با بحران‌های بنیادین نظیر بحران هویت مواجه است. ما نیازمند بسته‌های آموزشی منعطف و مهارت‌محور برای فضای دانشگاه هستیم. کرسی‌های گفتگوی آزاد، تربیت نیروهایی با سعه صدر شنیدن دیدگاه‌های مخالف، و تدوین متون متناسب با سرفصل‌های دانشگاهی باید در اولویت همکاری قرار گیرد.»

همچنین حجت‌الاسلام والمسلمین محمدمهدی جوادی، مدیر پژوهش پژوهشکده امامت، بر انتقال تمرکز از دغدغه‌مندی صرف به «اقدام عینی» تأکید نمود و استفاده از تجربیات موفق پیشین، هم‌افزایی داده‌ای در پژوهش‌ها و طراحی سازوکارهای انگیزشی نظیر مسابقات، بازی‌وارسازی و امتیازات درسی را از شروط پیوند دانشجو با معارف امامت دانست.

دیدگاه‌های دانشگاهی و تجربیات میدانی

دکتر سیدرضا طباطبایی قمی، رئیس جهاد دانشگاهی استان قم، با ذکر نمونه‌هایی از هم‌پوشانی گزاره‌های طبی و زیستی با روایات اهل‌بیت(ع) اظهار داشت: «اگر با ادبیات روز و پیوند میان داده‌های علوم تجربی و حکمت‌های روایی به دانشگاه ورود کنیم، بالاترین سطح جذب رقم خواهد خورد. ادبیات خشک و نامتناسب با نسل جدید نتیجه معکوس دارد و باید زیربناهای معرفتی را با بیانی عقلانی و روزآمد احیا کرد.»

در ادامه، حجت‌الاسلام والمسلمین حسین یاری‌زاده، نماینده بنیاد امامت در استان لرستان، با تکیه بر تجربیات میدانی در دانشگاه‌ها، امامت را نسخه بی‌بدیل درمان آسیب‌های روحی، هویتی و خانوادگی دانست و بر اصلاح زیربنای اعتقادی جامعه تأکید ورزید.

همچنین مهندس معین دادخواه از مسئولان جهاد دانشگاهی قم، با استناد به داده‌های آمارهای پیمایشی سال ۱۴۰۳ در دانشگاه‌ها اشاره کرد که بیش از ۹۴ درصد دانشجویان هویت مسلمانی خود را تثبیت‌شده می‌دانند و اگر در صحنه عمل فاصله‌ای حس می‌شود، ناشی از عدم انتخاب زبان مفاهمه مناسب از سوی متولیان فرهنگی است.

امین آزادبخت مدیر جهاد دانشگاهی لرستان و علی حسینی معاون فرهنگی جهاد قم نیز بر آمادگی واحدهای استانی جهت اجرای طرح‌های مهدویت، سیره اهل‌بیت(ع) و بهره‌گیری از ظرفیت روحانیون مقیم تأکید کردند.

مصوبات اجرایی و نقشه راه همکاری مشترک

در جمع‌بندی پایانی، دکتر علی‌گو با تأکید بر تفکیک دو سطح «آموزش دانش کلامی امامت» و «ترویج کاربردی دانش امامت»، بر پرهیز از ترویج اباحی‌گری به نام کاربردی‌سازی تأکید کرد و دستور کارهای عملیاتی زیر را برای کمیته‌های مشترک تصویب نمود:

• پیمایش ملی ایسپا: آغاز کار پژوهشی و تدوین پیمایش اختصاصی نگرش دانشجویان کشور نسبت به مقوله امامت و دینداری ظرف مدت سه‌ماهه با هدایت مشترک جهاد دانشگاهی و معاونت پژوهش بنیاد امامت.
• تشکیل شبکه سفیران دانشجویی امامت: برنامه‌ریزی برای آموزش، ارتقا و به‌کارگیری تشکل‌ها و هسته‌های دانشجویی جهت ترویج هم‌سطح معارف با راهبری جهاد دانشگاهی مرکز و بخش آموزش بنیاد.
• پشتیبانی محتوایی رویدادهای ملی: غنابخشی معرفتی و استفاده از ظرفیت اساتید بنیاد در جشنواره‌های ملی نظیر بخش دانشگاهی جشنواره امام رضا(ع)، برنامه‌های مهدویت و رویدادهای عاشورایی.
• طرح ایستگاه‌های معرفتی (موکب در دانشگاه): طراحی و استقرار سازه‌های چشم‌نواز معرفتی در مناسبت‌های ولادت و شهادت در دانشگاه‌ها با همکاری دانشجویان هنر و معماری.
• حمایت از انتشارات و آثار اساتید: بسترسازی برای نشر آثار پژوهشی و پایان‌نامه‌های اساتید و پژوهشگران در قالب کتب دانشگاهی با بهره‌مندی از امتیازات علمی و رتبه‌بندی.

در پایان این نشست، نمایندگان دو مجموعه مأمور شدند تا با برگزاری جلسات فشرده تخصصی، آیین‌نامه اجرایی و شیوه‌نامه این توافقات راهبردی را نهایی و به مرحله اجرا درآورند.